در ادامه مجموعه تخصصی پرورش جوجه راس 308، این قسمت به بازه ۴۲ تا ۴۹ روزگی می‌پردازد؛ دوره‌ای که وزن گله بالا رفته، مصرف دان و آب زیاد شده و کوچک‌ترین ضعف در تهویه، کیفیت بستر یا دسترسی به آب می‌تواند روی ضریب تبدیل و تلفات اثر زیادی بگذارد.
اگر قسمت قبلی را نخوانده‌اید، ابتدا راهنمای مدیریت راس 308 از ۳۵ تا ۴۲ روزگی را ببینید. برای بررسی شرایط روز بازار نیز می‌توانید صفحه قیمت جوجه یک روزه و بخش بازار جوجه و قیمت‌های روز طیور را بررسی کنید.
هدف اصلی در ۴۲ تا ۴۹ روزگی چیست؟
در این سن، مرغ به وزن بالایی رسیده و تولید گرمای متابولیکی سالن زیاد است. بنابراین هدف فقط «وزن گرفتن» نیست؛ باید رشد با تهویه کافی، آب سالم، بستر خشک و دان قابل دسترس همراه باشد. گله‌ای که سنگین شده ولی تهویه ضعیف دارد ممکن است افت مصرف دان، افزایش رطوبت بستر، سوختگی کف پا، افزایش آمونیاک و حتی تلفات ناگهانی را تجربه کند.
جدول وزن و مصرف راس 308 از روز ۴۲ تا ۴۹
| سن | وزن هدف (گرم) | مصرف دان روزانه (گرم) | مصرف تجمعی دان (گرم) | ضریب تبدیل تجمعی |
|---|---|---|---|---|
| ۴۲ روز | ۲۹۹۸ | ۲۰۷ | ۴۵۸۶ | ۱٫۵۳۱ |
| ۴۳ روز | ۳۰۹۷ | ۲۱۱ | ۴۷۹۷ | ۱٫۵۵۰ |
| ۴۴ روز | ۳۱۹۷ | ۲۱۳ | ۵۰۱۰ | ۱٫۵۶۹ |
| ۴۵ روز | ۳۲۹۵ | ۲۱۶ | ۵۲۲۶ | ۱٫۵۸۷ |
| ۴۶ روز | ۳۳۹۳ | ۲۱۹ | ۵۴۴۵ | ۱٫۶۰۶ |
| ۴۷ روز | ۳۴۹۰ | ۲۲۱ | ۵۶۶۶ | ۱٫۶۲۵ |
| ۴۸ روز | ۳۵۸۶ | ۲۲۳ | ۵۸۹۰ | ۱٫۶۴۴ |
| ۴۹ روز | ۳۶۸۱ | ۲۲۵ | ۶۱۱۵ | ۱٫۶۶۳ |
این اعداد اهداف عملکردی استاندارد راس 308 هستند، نه عدد تضمینی برای هر مرغداری. وضعیت جوجه اولیه، سلامت گله، کیفیت دان، تراکم، دما، رطوبت، تهویه، جنسیت گله و شرایط اقلیمی می‌توانند باعث تفاوت شوند.
در این سن تهویه از هر زمان دیگری مهم‌تر است
در ۴۲ تا ۴۹ روزگی، هر قطعه مرغ گرمای زیادی تولید می‌کند. اگر هوای سالن به‌درستی تعویض نشود، رطوبت، دی‌اکسیدکربن و آمونیاک بالا می‌روند. مرغدار نباید فقط به دماسنج نگاه کند؛ رفتار گله، کیفیت بستر، بوی سالن و توزیع پرنده‌ها در نقاط مختلف سالن نیز باید بررسی شود.
اگر پرنده‌ها در یک سمت سالن تجمع می‌کنند، له‌له می‌زنند یا اطراف آبخوری‌ها می‌مانند، باید فوراً وضعیت جریان هوا و دمای مؤثر بررسی شود. در مناطق گرم ایران، سرعت هوای مناسب در سطح پرنده می‌تواند کمک بزرگی به کاهش تنش گرمایی باشد.
آب؛ عامل پنهان افت عملکرد
در این سن مصرف آب بسیار بالاست. هر افت فشار، گرفتگی نیپل، گرم شدن بیش از حد آب یا آلودگی خطوط می‌تواند مصرف دان و رشد را کاهش دهد. اختلاف مصرف آب بین سالن‌ها یا بین ساعات روز باید جدی گرفته شود.
بهتر است هر روز مصرف آب ثبت شود. اگر بدون دلیل مشخص افت ناگهانی دیده شد، وضعیت منبع آب، پمپ، فیلتر، فشار خطوط و سلامت گله بررسی شود.
دان و دسترسی یکنواخت گله
در هفته هفتم، مرغ‌ها بزرگ شده‌اند و رقابت برای دسترسی به دان بیشتر می‌شود. ارتفاع دانخوری‌ها، توزیع یکنواخت خوراک و زمان کار سیستم اهمیت زیادی دارد. باقی ماندن نقاط خالی یا توزیع نامتوازن باعث افت یکنواختی وزن می‌شود.
افزایش مصرف دان در این بازه طبیعی است، اما بالا رفتن مصرف همراه با رشد ضعیف می‌تواند نشانه مشکل در کیفیت خوراک، سلامت روده، دمای سالن یا کیفیت آب باشد.
بستر خشک، مخصوصاً اطراف آبخوری‌ها
سنگین شدن پرنده‌ها فشار بیشتری به پا وارد می‌کند. بستر خیس احتمال ضایعات کف پا، سوختگی مفصل و مشکلات حرکتی را بالا می‌برد. اطراف خطوط آبخوری باید مرتب کنترل شود. نشت نیپل‌ها یا فشار بیش از حد آب معمولاً خیلی زود خود را با لکه‌های خیس بستر نشان می‌دهد.
وزن‌کشی در روزهای پایانی چه فایده‌ای دارد؟
حتی اگر زمان فروش نزدیک است، وزن‌کشی نمونه‌ای را متوقف نکنید. دانستن وزن واقعی گله به تصمیم درباره زمان فروش، برنامه ارسال به کشتارگاه و برآورد مصرف باقی‌مانده دان کمک می‌کند.
فقط میانگین وزن کافی نیست؛ یکنواختی گله هم مهم است. اگر اختلاف وزن زیاد باشد، بخشی از گله ممکن است از نظر بازار یا کشتارگاه خارج از محدوده مطلوب باشد.
آیا نگهداری تا ۴۹ روزگی همیشه به‌صرفه است؟
نه لزوماً. هر روز اضافه نگهداری باید با قیمت مرغ زنده، قیمت دان، وزن واقعی گله، ضریب تبدیل و احتمال تلفات مقایسه شود. ممکن است در یک دوره ادامه نگهداری سودآور باشد و در دوره‌ای دیگر هزینه دان اضافه، سود افزایش وزن را از بین ببرد.
برای تصمیم بهتر، مرغدار باید وضعیت روز بازار جوجه، قیمت مرغ زنده، نهاده و هزینه واقعی سالن خودش را کنار هم بگذارد.
چک‌لیست روزانه ۴۲ تا ۴۹ روزگی
- کنترل مصرف آب و دان و مقایسه با روز قبل
- بررسی دمای مؤثر و رفتار گله، نه فقط عدد دماسنج
- کنترل آمونیاک و رطوبت بستر
- بازدید خطوط آبخوری و دانخوری
- بررسی تلفات و حذف‌ها و ثبت علت احتمالی
- وزن‌کشی نمونه‌ای و بررسی یکنواختی
- هماهنگی زودهنگام برای فروش و کشتار
جمع‌بندی
در راس 308 از ۴۲ تا ۴۹ روزگی، وزن هدف از حدود ۳ کیلوگرم به حدود ۳٫۶۸ کیلوگرم می‌رسد و مصرف تجمعی دان تا حدود ۶٫۱ کیلوگرم افزایش پیدا می‌کند. در این مرحله، تهویه، آب، کیفیت بستر و تصمیم درست درباره زمان فروش از عوامل اصلی حفظ سود هستند.
این مطلب توسط سینا فرنام، مدیر بازار جوجه ایران تهیه شده و اعداد عملکردی بر اساس اهداف رسمی Ross 308 شرکت Aviagen تنظیم شده‌اند.
منبع علمی: Aviagen, Ross 308/308 FF Broiler Performance Objectives 2022.